1
00:00:00,850 --> 00:00:04,669
Bir çimento fabrikasında veri hiç durmaz.

2
00:00:04,869 --> 00:00:10,672
Fırın, değirmenler, enerji sayaçları, laboratuvar, bakım kayıtları…

3
00:00:10,672 --> 00:00:16,129
Her biri ayrı bir sistemde duruyor ve kendi dilinden konuşuyor.

4
00:00:16,329 --> 00:00:20,438
Peki bu veriyi güvenilir ve anlamlı biçimde,

5
00:00:20,438 --> 00:00:23,147
doğru kişiye kim ulaştıracak?

6
00:00:23,547 --> 00:00:27,385
Cevabı HighByte Intelligence Hub veriyor:

7
00:00:27,385 --> 00:00:30,567
endüstriyel bir DataOps platformu.

8
00:00:32,367 --> 00:00:37,416
Çoğu tesiste sistemler tek tek, birbirine doğrudan bağlanır.

9
00:00:37,416 --> 00:00:38,931
Her yeni bağlantı,

10
00:00:38,931 --> 00:00:43,307
yazılması ve bakımı gereken yeni bir betik demektir.

11
00:00:43,507 --> 00:00:49,331
Bir kaynak değiştiğinde zincir kopar. Üstelik aynı sıcaklık ölçümü,

12
00:00:49,331 --> 00:00:52,287
beş sistemde beş ayrı adla anılır.

13
00:00:52,487 --> 00:00:53,780
Sonunda ekipler,

14
00:00:53,780 --> 00:00:58,547
veriyi kullanmak yerine anlamaya çalışmakla vakit kaybeder.

15
00:01:00,047 --> 00:01:00,750
HighByte,

16
00:01:00,750 --> 00:01:07,156
sahadaki makineler ile işletmedeki sistemler arasında duran bir veri altyapısıdır.

17
00:01:07,456 --> 00:01:12,563
Fabrikanın içinde, kenarda çalışır. Veriyi bağlar, modeller,

18
00:01:12,563 --> 00:01:17,756
anlam kazandırır ve ihtiyacı olan herkese aynı biçimde sunar.

19
00:01:18,306 --> 00:01:25,099
Önce bağlanır: OPC UA, MQTT, REST, veritabanları ve dosyalar.

20
00:01:25,099 --> 00:01:27,326
Hem de kod yazmadan.

21
00:01:28,276 --> 00:01:33,338
Sonra modeller. Her ekipman türü için standart bir yapı,

22
00:01:33,338 --> 00:01:35,056
bir kez tanımlanır.

23
00:01:36,006 --> 00:01:41,120
Ardından boru hatlarıyla işler. Veriyi süzer, hesaplar,

24
00:01:41,120 --> 00:01:45,026
zenginleştirir ve koşula göre karar verir.

25
00:01:45,976 --> 00:01:51,730
Son olarak dağıtır: birleşik isim alanına, buluta ve veritabanlarına.

26
00:01:51,730 --> 00:01:55,316
İstersek veriyi sahaya geri de yazabiliriz.

27
00:01:56,266 --> 00:02:01,896
Böylece veri tek bir yerde standart hale gelir. Aynı model,

28
00:02:01,896 --> 00:02:04,758
yüz makinede de aynen çalışır.

29
00:02:04,858 --> 00:02:10,076
Üstelik bunu yazılımcılar değil, süreci bilen mühendisler kurar.

30
00:02:11,576 --> 00:02:16,700
Şimdi bunu gerçek bir örnek üzerinde görelim: Kızılırmak Çimento,

31
00:02:16,700 --> 00:02:18,276
Kırıkkale Fabrikası.

32
00:02:18,476 --> 00:02:24,554
Hammaddeden paketlemeye kadar bütün hat; iki OPC UA sunucusu, MQTT,

33
00:02:24,554 --> 00:02:27,638
REST, dört veritabanı ve dosyalar,

34
00:02:27,638 --> 00:02:31,176
tek bir HighByte projesinde toplanıyor.

35
00:02:32,676 --> 00:02:36,430
Burası HighByte'ın tarayıcıdan çalışan arayüzü.

36
00:02:36,430 --> 00:02:38,426
Projede on altı bağlantı,

37
00:02:38,426 --> 00:02:42,259
yirmi sekiz model ve yirmi dokuz boru hattı var;

38
00:02:42,259 --> 00:02:44,256
hepsi sağlıklı çalışıyor.

39
00:02:46,806 --> 00:02:51,895
Bağlantılar bölümünde iki OPC UA PLC'si, bir REST servisi,

40
00:02:51,895 --> 00:02:56,546
dört SQLite veritabanı ve dosya kaynakları görünüyor.

41
00:02:58,396 --> 00:03:00,658
Pişirme PLC'sini açıyoruz.

42
00:03:00,658 --> 00:03:04,659
Fırının bütün etiketleri girdi olarak tanımlı.

43
00:03:05,559 --> 00:03:10,302
Test dediğimizde, fırının canlı değerlerini hemen görüyoruz.

44
00:03:12,352 --> 00:03:17,398
Modeller bölümünde ekipmanın yapısını bir kez tanımlıyoruz.

45
00:03:17,398 --> 00:03:19,964
Fırın modeli; besleme, tahrik,

46
00:03:19,964 --> 00:03:24,412
yanma bölgesi ve baca gazı gibi gruplardan oluşuyor.

47
00:03:24,562 --> 00:03:27,470
Modeller birbirinden de türetilebilir:

48
00:03:27,470 --> 00:03:30,302
ortak nitelikler taban modelde durur,

49
00:03:30,302 --> 00:03:33,822
her ekipman yalnızca kendine özgü olanı ekler.

50
00:03:36,072 --> 00:03:40,446
Örnek ise modeli gerçek veriye bağlıyor. Her nitelik,

51
00:03:40,446 --> 00:03:43,252
PLC'deki ilgili etikete eşleniyor.

52
00:03:44,152 --> 00:03:46,346
Test ettiğimizde, düzenli,

53
00:03:46,346 --> 00:03:51,492
yapılandırılmış ve kalite bilgisi taşıyan bir çıktı alıyoruz.

54
00:03:52,242 --> 00:03:56,554
Bir model, parametreler sayesinde şablon gibi çalışır.

55
00:03:56,554 --> 00:04:01,665
Enerji Pano örneğinde panel parametresini değiştirmeniz yeterli:

56
00:04:01,665 --> 00:04:06,057
aynı tanım ana girişe, fırına ya da değirmene bağlanır.

57
00:04:06,257 --> 00:04:10,312
Girişler de parametre alır. Bir REST isteği,

58
00:04:10,312 --> 00:04:13,815
bir SQL sorgusu ya da bir MQTT konusu,

59
00:04:13,815 --> 00:04:17,686
tek tanımla onlarca varlığa uygulanabilir.

60
00:04:20,136 --> 00:04:26,699
Örnekler birleşik isim alanında yayınlanır: sırasıyla tesis, fabrika,

61
00:04:26,699 --> 00:04:28,221
alan ve ekipman.

62
00:04:29,121 --> 00:04:30,622
UNS istemcisinde,

63
00:04:30,622 --> 00:04:35,741
fırından gelen veriyi bu hiyerarşi içinde canlı izliyoruz.

64
00:04:37,991 --> 00:04:41,658
Boru hatları verinin yolunu belirler. Bu hat,

65
00:04:41,658 --> 00:04:45,814
fırın tahrik motorunun titreşim verisini ayıklıyor,

66
00:04:45,814 --> 00:04:48,829
pencerelere bölüyor ve analiz ediyor.

67
00:04:49,729 --> 00:04:52,546
Sonucu isim alanına, veritabanına,

68
00:04:52,546 --> 00:04:55,612
bakım ve kurumsal sistemlere yazıyor.

69
00:04:55,612 --> 00:05:00,749
Kaç kez çalıştığı ve hata verip vermediği de burada görünüyor.

70
00:05:01,499 --> 00:05:06,402
Gerektiğinde araya kendi JavaScript kodunuzu yazabilirsiniz.

71
00:05:06,402 --> 00:05:10,406
Burada titreşim verisi için kayan ortalama, eğim,

72
00:05:10,406 --> 00:05:13,756
ISO bölgesi ve sağlık skoru hesaplanıyor.

73
00:05:13,956 --> 00:05:19,283
Ama çoğu iş kod gerektirmez. Aşama kütüphanesinde tetikleyiciler,

74
00:05:19,283 --> 00:05:23,298
filtreler, tamponlar, koşullu dallanma, döngüler,

75
00:05:23,298 --> 00:05:26,576
okuma ve yazma aşamaları hazır bekliyor.

76
00:05:29,026 --> 00:05:31,841
Boru hatları birbirini de çağırabilir.

77
00:05:31,841 --> 00:05:36,953
Çağrılabilir tetikleyici ve alt boru hattı aşaması sayesinde bir hat,

78
00:05:36,953 --> 00:05:41,546
başka bir hattı fonksiyon gibi kullanır ve sonucunu geri alır.

79
00:05:41,746 --> 00:05:45,590
Arama tabloları bile bir boru hattıyla beslenebilir.

80
00:05:45,590 --> 00:05:47,216
Ekipman arıza tablosu,

81
00:05:47,216 --> 00:05:52,686
verisini arka plandaki bir hattan alıyor ve bir dakika önbellekte tutuyor.

82
00:05:55,136 --> 00:05:58,457
Kullanım sekmesi bütün bağlantıları gösterir:

83
00:05:58,457 --> 00:06:02,663
bu hat hangi girişlerden okuyor, hangi çıkışlara yazıyor.

84
00:06:02,663 --> 00:06:06,796
Bir değişikliğin etkisini, yapmadan önce görebilirsiniz.

85
00:06:06,996 --> 00:06:13,365
Test sekmesiyle hatta örnek veri gönderip sonucu hemen izleyebilirsiniz.

86
00:06:15,815 --> 00:06:19,450
Kapalı çevrim hattı ise veriyi topluyor,

87
00:06:19,450 --> 00:06:25,448
bir karar üretiyor ve sonucu OPC UA üzerinden PLC'ye geri yazıyor.

88
00:06:26,348 --> 00:06:31,966
Yani veri sadece yukarı doğru akmıyor. Sahaya da geri yazabiliyoruz.

89
00:06:34,616 --> 00:06:37,877
Koşullar, olay tabanlı çalışmanın temeli.

90
00:06:37,877 --> 00:06:44,876
Örneğin yanma bölgesi sıcaklığı bin beş yüz dereceyi aşınca devreye giren bir koşul var.

91
00:06:45,776 --> 00:06:48,760
Arama tabloları ise bir alarm kodunu,

92
00:06:48,760 --> 00:06:53,276
karşılık gelen aksiyona ve bildirim bilgisine çeviriyor.

93
00:06:55,926 --> 00:06:59,970
Modelleme Ajanı da yapay zekâ desteğiyle model,

94
00:06:59,970 --> 00:07:03,497
girdi ve örnek oluşturmayı hızlandırıyor.

95
00:07:03,897 --> 00:07:10,063
İsterseniz boru hatlarını yapay zekâ ajanlarına araç olarak da açabilirsiniz.

96
00:07:10,063 --> 00:07:13,667
HighByte bunun için bir MCP sunucusu sunuyor;

97
00:07:13,667 --> 00:07:16,550
biz bu projede onu kapalı tutuyoruz.

98
00:07:17,400 --> 00:07:19,895
Yönetim tarafında Proje bölümü,

99
00:07:19,895 --> 00:07:23,516
yapılandırmanın tamamını dışa ve içe aktarır;

100
00:07:23,516 --> 00:07:26,735
hatta Git deposuyla yedekleyip sürümler.

101
00:07:26,935 --> 00:07:31,672
Ayarlar bölümünde merkezi hub, otomatik yedekleme, sırlar,

102
00:07:31,672 --> 00:07:37,715
değişkenler ve sertifikalar gibi kurumsal özellikler tek yerde toplanıyor.

103
00:07:39,915 --> 00:07:44,195
Peki bununla neler yapılabilir? Birkaç örnek senaryoya bakalım.

104
00:07:44,845 --> 00:07:49,827
Birincisi, kestirimci bakım. Motor titreşimi sürekli izlenir;

105
00:07:49,827 --> 00:07:54,973
eşik aşıldığında bakım sisteminde otomatik olarak kayıt açılır.

106
00:07:56,423 --> 00:07:58,596
İkincisi, enerji maliyeti.

107
00:07:58,596 --> 00:08:05,868
Sayaç verisi ile piyasa fiyatı birleşir ve ton başına enerji maliyeti anlık hesaplanır.

108
00:08:07,318 --> 00:08:08,919
Üçüncüsü, kalite.

109
00:08:08,919 --> 00:08:17,959
Laboratuvar sonucu geldiğinde bir ince ayar önerisi hesaplanır ve değer doğrudan PLC'ye yazılır.

110
00:08:19,409 --> 00:08:23,058
Dördüncüsü, alarm yönetimi. Koşul tetiklenir,

111
00:08:23,058 --> 00:08:28,653
arama tablosu alarmı aksiyona çevirir ve doğru kişiye bildirim gider.

112
00:08:30,103 --> 00:08:35,224
Beşincisi, açık veri. Aynı modelden bulut platformları,

113
00:08:35,224 --> 00:08:41,834
analitik araçlar ve yapay zekâ uygulamaları temiz ve tutarlı veri alır.

114
00:08:43,284 --> 00:08:47,959
Aynı yaklaşım, tek bir fabrikadan birçok tesise ölçeklenir.

115
00:08:47,959 --> 00:08:51,445
Yeni bir kaynak eklemek, diğerlerini bozmaz.

116
00:08:53,645 --> 00:08:58,937
Peki kurumsal ölçekte ne değişir? Mimari aynı kalır;

117
00:08:58,937 --> 00:09:01,685
yalnızca katmanlar çoğalır.

118
00:09:02,335 --> 00:09:05,272
Modeli yalnızca bir kez tanımlarsınız.

119
00:09:05,272 --> 00:09:11,995
Parametreli örnekler sayesinde panel ya da silo sayısı artsa bile yapılandırma büyümez.

120
00:09:13,245 --> 00:09:18,736
Boru hatlarını küçük ve tek işli tutarsınız: biri veriyi toplar,

121
00:09:18,736 --> 00:09:21,138
biri hesaplar, biri dağıtır.

122
00:09:21,138 --> 00:09:25,685
Her biri ayrı ayrı test edilir ve yeniden kullanılır.

123
00:09:26,935 --> 00:09:29,459
Hazır aşamalarla başlarsınız.

124
00:09:29,459 --> 00:09:35,292
Özel bir hesap gerektiğinde JavaScript ya da JSONata devreye girer;

125
00:09:35,292 --> 00:09:40,515
global fonksiyonlar bir kez yazılır, her ifadede kullanılır.

126
00:09:41,765 --> 00:09:46,192
Uzak tesislerdeki hub'lar merkezi bir hub'a bağlanır.

127
00:09:46,192 --> 00:09:51,287
Yapılandırma tek yerden izlenir, isim alanları birleştirilir.

128
00:09:51,487 --> 00:09:56,670
Yüksek erişilebilirlik, Git ile sürüm kontrolü, denetim kaydı,

129
00:09:56,670 --> 00:10:03,442
rol bazlı izinler ve SAML ya da LDAP ile kimlik doğrulama da bunun yanında gelir.

130
00:10:04,542 --> 00:10:06,351
Hedef bağlantı koparsa,

131
00:10:06,351 --> 00:10:10,442
veri diske tamponlanır ve bağlantı dönünce iletilir.

132
00:10:12,042 --> 00:10:14,549
Özetle: veri bir kez bağlanır,

133
00:10:14,549 --> 00:10:18,810
bir kez modellenir ve her yere aynı anlamla ulaşır.

134
00:10:19,010 --> 00:10:24,667
Mühendisler için bu; parametreli şablonlar, JavaScript esnekliği,

135
00:10:24,667 --> 00:10:28,670
hata ayıklama ve Git ile sürüm kontrolü demek.

136
00:10:28,870 --> 00:10:32,446
Yöneticiler için ise tek ekrandan izlenen,

137
00:10:32,446 --> 00:10:35,256
her tesiste aynı biçimde çalışan,

138
00:10:35,256 --> 00:10:40,450
yapay zekâya hazır ve yönetilebilir bir veri altyapısı demek.

139
00:10:40,650 --> 00:10:43,363
Ekipler entegrasyon kodu yazmak yerine,

140
00:10:43,363 --> 00:10:45,589
veriyi tasarlamaya vakit ayırır.

141
00:10:47,189 --> 00:10:48,178
ASP Dijital,

142
00:10:48,178 --> 00:10:53,454
HighByte'ın bölgesel distribütörü olarak kurulumdan modellemeye,

143
00:10:53,454 --> 00:10:56,998
eğitimden destek hizmetine kadar yanınızda.

144
00:10:57,098 --> 00:11:01,158
Fabrikanızın verisini birlikte işe yarar hale getirelim.